Οι προοπτικές για την Αριστερά στις ΗΠΑ είναι πολύ καλύτερες από ότι πίστευαν οι περισσότεροι παρατηρητές όλου το πολιτικού φάσματος (εξαιρουμένων εκείνων που οραματίζονται άμεσες επαναστατικές ανατάσεις, υπό την ηγεσία 79χρονων καθηγητών κοινωνιολογίας).    

Η οικονομική κρίση υπήρξε βαθιά και σκληρή. Εκατομμύρια ανθρώπων χτυπήθηκαν από την υψηλή ανεργία και τις κατασχέσεις κατοικιών, από την μείωση των εργασιακών απολαβών, την αύξηση της εργασιακής ανασφάλειας, αλλά και από την συνειδητοποίηση του γεγονότος πως καμία από αυτές τις πληγές δεν πρόκειται να κλείσει σύντομα.

Ένα αίσθημα προδοσίας έχει κατακλύσει τη λαϊκή συνείδηση. Ο άνθρωποι πλέον νοιώθουν πως, παρά τη σκληρή δουλειά τους και την υποταγή τους στους «κανόνες του παιχνιδιού», η μακροχρόνια ύφεση καθιστά γι’ αυτούς το «αμερικάνικο όνειρο» απλησίαστο. Και κανένα από τα δύο μεγάλα κόμματα, αλλά ούτε και η αναγεννημένη άκρα Δεξιά (το κίνημα του TeaParty) προσφέρουν καμιά ικανοποιητική απάντηση ή πρόγραμμα που να εξισορροπεί αυτό το αίσθημα προδοσίας.  

Η οικονομική κρίση ενεργοποίησε, έντονα και μπροστά στα μάτια όλων, την ηγεμονική συμμαχία μεταξύ των μεγάλων εταιριών, του πλουσιότερου 5% του πληθυσμού και του κράτους. Οι εταιρίες και οι πλούσιοι επέμειναν (με τη συμμόρφωση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης) στις φοροαπαλλαγές για τις επιχειρήσεις, οι οποίες κοστίζουν τεράστια ποσά δημοσίου χρήματος. Το κράτος δανείστηκε αυτά τα ποσά, αντί να φορολογήσει τις μεγάλες εταιρίες και το πλουσιότερο 5% του πληθυσμού. Στην πραγματικότητα, δανείστηκε ένα μεγάλο μέρος αυτών των χρημάτων από τις μεγάλες εταιρίες και τους πλούσιους, οι οποίοι διέθεταν κεφάλαια προς δανεισμό, επειδή, πρώτον αυτά τα κεφάλαια έχουν μείνει αφορολόγητα, και , δεύτερον επειδή η ύφεση στην παγκόσμια οικονομία δεν προσφέρει ελκυστικές εναλλακτικές επενδυτικές ευκαιρίες.

Αυτή η τριμερής ηγεμονική συμμαχία σκοπεύει  τώρα να εκμεταλλευτεί την απότομη και τεράστια αύξηση του δημοσίου χρέους για να μεταφέρει το κόστος της κρίσης στο σύνολο του λαού. Τα μέλη της συμμαχίας καταρχάς περιγράφουν το πώς το διογκούμενο δημόσιο χρέος αυξάνει υπερβολικά τους τόκους και τα τοκοχρεολύσια που το κράτος πληρώνει (προμηνύοντας δυσμενείς μελλοντικές κρατικές πολιτικές για τους πολίτες). Κατά δεύτερον, επιμένουν πως «συνεπώς δεν υπάρχει άλλη λύση από» την περικοπή των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων και των δημοσίων υπηρεσιών, καθώς και την αύξηση της φορολογίας (σε συνδυασμούς που θα εξαρτηθούν από το τι θα επιτρέψουν οι ψηφοφόροι και το εκλογικό σώμα). Στην Ευρώπη, το ίδιο «τέχνασμα» της ηγεμονικής συμμαχίας ονομάζεται λιτότητα και επιβάλλεται από τις εθνικές κυβερνήσεις. Στις ΗΠΑ έως τώρα αυτή η αποστολή έχει ανατεθεί κυρίως στις πολιτείες και στους δήμους, όπου οι προτιμόμενες φράσεις είναι «κρίση προϋπολογισμού» και «δημοσιονομική πειθαρχία», αν και αναμένεται η ομοσπονδιακή εκδοχή, με την μορφή της περιστολής των δαπανών για κοινωνική ασφάλιση και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.   

Βρισκόμαστε ακόμα στα πρώτα χρόνια αυτού που ήδη είναι και πιθανότατα θα συνεχίσει να είναι, μια εξαιρετικά μακράς διαρκείας καπιταλιστική κρίση. Η πλειοψηφία των Αμερικανών ακόμη παρακολουθεί σοκαρισμένη και κατάπληκτη τον καπιταλισμό, τον οποίο για τόσα χρόνια εκθείαζε ως το σύστημα που «τηρεί τις υποσχέσεις του», να φέρνει τώρα το ένα κακό μετά το άλλο. Πολλοί εξακολουθούν να ελπίζουν πως θα σταματήσει η κατρακύλα και η ευημερία θα επανέλθει, ή ότι θα καταφέρουν ατομικά να ξεφύγουν. Ορισμένοι κάνουν αυτό το πολύ «αμερικάνικο», δηλαδή να κατηγορούν τους πολιτικούς και το κράτος, αγνοώντας το γεγονός πως ο μεγάλος όγκος της ανεργίας δημιουργήθηκε από τις απολύσεις στις ιδιωτικές επιχειρήσεις, πως η μεγάλη πλειοψηφία των ιδιοκτητών ακινήτων έχασαν τις περιουσίες τους από ιδιωτικές τράπεζες, και πως η μεγάλη πλειοψηφία των εργαζομένων υπέστησαν μείωση των εισοδημάτων τους και της ασφάλισής τους από ιδιώτες εργοδότες. Μια καθοριστική πλευρά της ηγεμονικής συμμαχίας μεταξύ των μεγάλων εταιριών, του πλουσιότερου 5% του πληθυσμού και του κράτους, είναι ο ρόλος του κράτους ως ο αποδέκτης της κοινωνικής οργής και διαμαρτυρίας, η οποία έτσι εκτρέπεται και δεν αγγίζει την οικονομική εξουσία και τα προνόμια των «ηγεμονικών» μελών της. Επιπλέον, οι εργαζόμενοι στις ΗΠΑ δεν έχουν πλέον εργατικά σωματεία, σοσιαλιστικές και κομμουνιστικές οργανώσεις όπως στη Ευρώπη, όπου εκεί, ενημερώνοντας και κινητοποιώντας τον κόσμο προκάλεσαν ιστορικά πρωτοφανή μαζική αντίδραση στην λιτότητα όλο τον προηγούμενο χρόνο.  

Αποτέλεσμα των παραπάνω είναι, το κίνημα του «TeaParty» να αποτελεί μέχρι στιγμής τη μοναδική στις ΗΠΑ συστηματικά οργανωμένη έκφραση μαζικής αντίδρασης στην κρίση και τις κοινωνικές της επιπτώσεις. Το οποίο ωστόσο, δεν αντιμετωπίζει τις κυβερνητικές πολιτικές ως αντανάκλαση της συνέργιας με την απόφαση των «ηγεμονικών συνεταίρων» να βγουν από την κρίση χωρίς να λογοδοτήσουν για τις δραστηριότητές τους και πλουσιότεροι από πριν. Οι ακτιβιστές του TeaPartyείναι, ούτως ή άλλως, ειδικοί στο να δαιμονοποιούν το Κράτος ως τη ρίζα όλων των κοινωνικών προβλημάτων. Γι’ αυτούς η κρίση και οι επιπτώσεις της αποδίδεται αποκλειστικά στην κυβέρνηση, αυτό το διαβολικό «Άλλο», το οποίο προσωποποιούν στον Αφρο -Αμερικανό Πρόεδρο. Εργάζονται για την εκτροπή της λαϊκής αντίδρασης και οργής, από την καπιταλιστική οικονομία προς την κυβέρνηση (σαν η τελευταία να έχει μια ανεξάρτητη κοινωνική δραστηριότητα, χωρίς διασυνδέσεις με την ηγεμονική συμμαχία).  Πολλές από τις οργανώσεις που τροφοδοτούν το κίνημα του TeaParty- JohnBirchers, MoralMajoritarians, κλπ – συντηρούσαν δίκτυα τις τελευταίες δεκαετίες τα οποία επανενεργοποιήθηκαν και επανασυστάθηκαν για να αποτελέσουν τη βάση του κινήματος TeaParty. Το οποίο αποτέλεσε για την Δεξιά, ό,τι αποτέλεσαν τα εργατικά σωματεία, οι σοσιαλιστικές ομάδες και οι κομμουνιστικές (καμία φορά και οι οικολογικ) οργανώσεις για το  ευρωπαϊκό κίνημα ενάντια στη λιτότητα, στην Αριστερά. Επιπλέον αυτό το Ευρωπαϊκό αριστερό κίνημα αποδεικνύεται  ασύγκριτα μαζικότερο και με κοινωνική επιρροή από οποιοδήποτε τρέχον δεξιό κίνημα στην Ευρώπη.

Όπως συμβαίνει συχνά, η χρησιμότητα του κινήματος του TeaPartyστην «ηγεμονική συμμαχία» είναι μερική και παροδική. Μόλις εξασφαλιστεί η εκτροπή της λαϊκής οργής, καθώς και η μετακίνηση του κόστους της κρίσης μέσω εφαρμογής μαζικής λιτότητας, οι Ηγεμόνες δεν θα χρειάζονται πλέον αυτό το κίνημα. Ακόμα χειρότερα, η δαιμονοποίηση του κράτους , απειλεί να διασπάσει την ηγεμονική συμμαχία. Η οποία δεν θέλει ούτε χρειάζεται την μείωση του αμυντικού προϋπολογισμού, ούτε την περικοπή των πολλών διαφορετικών (και δαπανηρών) τρόπων με τους οποίους το κράτος επιδοτεί και ευνοεί τις επιχειρήσεις και τους πλουσιότερους των πολιτών. Δεν θέλει να προκαλέσει μια μαζική βίαιη αντίδραση ενάντια στην υποβάθμιση των κρατικών υπηρεσιών, διότι αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει στην εκ νέου ανακάλυψη της πλέον προφανούς εναλλακτικής πρότασης απέναντι στη λιτότητα, που είναι η φορολόγηση των εταιριών και των πλουσίων για την αποφυγή δημιουργίας ελλειμμάτων, άρα και της ανάγκης για λιτότητα. Όταν το κίνημα του TeaPartyφτάσει να επιδιώξει περικοπές κυβερνητικών δαπανών, οι οποίες (περικοπές) θεωρούνται υπερβολικές από τους ηγεμόνες,  οι προσωρινοί σύμμαχοι θα βρεθούν σε διαδικασία σύγκρουσης. Εφόσον η ηγεμονική συμμαχία είναι ισχυρότερη από το κίνημα του TeaParty– και τα μέλη της περιλαμβάνουν σημαντικούς κεφαλαιούχους –, οι προοπτικές για αυτό φαίνονται πλέον ιδιαίτερα φτωχές στις ΗΠΑ. Είναι αναμενόμενο να διασπαστεί και να περιοριστεί στις περιθωριοποιημένες κοινωνικές οργανώσεις που το συγκρότησαν.

Για διάφορους λόγους και από διαφορετική αφετηρία, η αμερικάνικη Αριστερά επίσης υποστηρίζει αυτές τις αντικυβερνητικές απόψεις. Ντροπιασμένη από την μακροχρόνια σχέση της με μια Σοβιετική Ένωση σπιλωμένη από τον ασυγκράτητο κρατισμό ,οργισμένη όντας στο στόχαστρο συνεχούς κρατικής/αστυνομικής παρακολούθησης και παρενόχλησης, και ιδιαίτερα ευαίσθητη απέναντι στον ιμπεριαλισμό της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής, η Αριστερά εστιάζει την οργή της και τη δράση της περισσότερο ενάντια στο κράτος και τις κρατικές πολιτικές. Ο προτιμώμενος αυτοπροσδιορισμός των περισσοτέρων στην αμερικάνικη αριστερά σήμερα είναι Αναρχικός. Είναι ένας τρόπος για να καταδείξουν την απόσταση που διακρίνει την αριστερή τους ταυτότητα από τους σοσιαλιστές προκατόχους τους στην αμερικάνικη αριστερά, καθώς και για να εκφράσουν μια ευρύτατη αμερικάνικη αποστροφή και απόρριψη στην κυβέρνηση καθεαυτή.

Ωστόσο, το κρίσιμο σημείο εδώ είναι πως η αμερικάνικη Αριστερά δεν έχει ταμπού στο να στρέψει την δράση της και ενάντια στις μεγάλες εταιρίες και στο πλουσιότερο 5% του πληθυσμού. Είναι ανοιχτή σ’ αυτήν την προοπτική, η οποία δεν την δυσαρεστεί καθόλου! Δεν έχει σημαντικές οικονομικές εξαρτήσεις από τις μεγάλες εταιρίες. Επιπλέον, η κρίση αναζωογόνησε και ανανέωσε εκείνες τις φωνές στην αμερικάνικη Αριστερά που τονίζουν τη συστημική φύση της, μιας κρίσης του οικονομικού συστήματος η οποία δεν προέρχεται ούτε και ξεπερνιέται με τις κυβερνητικές πολιτικές. Αυτό που είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι η ταχύτητα και ο βαθμός στον οποίο η δημόσια συζήτηση στις ΗΠΑ ανακάλυψε ξανά και ανοίχτηκε σε αυτές τις φωνές. Αναβιώνουν οι συζητήσεις για τον ίδιο τον καπιταλισμό, οι οποίες διερευνούν την επάρκεια του, τις εναλλακτικές λύσεις, τις επιπτώσεις του στον άνθρωπο. Η ιδεολογική βάση και οι ρίζες για μια αναγέννηση της αριστεράς αναπτύσσονται στη συνείδηση της μεγάλης μάζας των αμερικανών πολιτών.

Αυτές οι φωνές αυξανόμενης εναντίωσης στον καπιταλισμό πλέον συγκεντώνουν, βελτιώνουν και διαρκώς διαδίδουν με επιτυχία ισχυρά επιχειρήματα: η άποψή τους για την παγκόσμια κρίση είναι ότι «capitalismiswhathitthefan»! Οι λύσεις που προτείνουν δεν περιορίζονται στην επαναφορά κρατικών ρυθμίσεων ή στην τιμωρία των διεφθαρμένων κερδοσκόπων. Συμφωνούν με, τα μαζικά προγράμματα καταπολέμησης της ανεργίας και άλλων οικονομικών κινήτρων, αλλά προχωρούν πέρα από αυτά, υποστηρίζοντας πως πρέπει να χρηματοδοτηθούν όχι μέσω δανεισμού (και αύξησης των κοινωνικά επαχθών ελλειμμάτων), αντιθέτως μέσω της φορολόγησης των εταιριών και των πλουσιοτέρων πολιτών. Οι λύσεις τους ολοένα και περισσότερο περιλαμβάνουν έναν μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, όπου οι εργαζόμενοι συλλογικά, συνεργατικά και δημοκρατικά θα κατέχουν και θα διαχειρίζονται τις επιχειρήσεις, συγκροτώντας έναν νέο, διευρυνόμενο τομέα στην οικονομία. Επιχειρήσεις που θα ανταγωνίζονται – σε ένα ισορροπημένο οικονομικό πεδίο με την υποστήριξη της κυβέρνησης – τις παλαιότερες, ιεραρχημένες καπιταλιστικές επιχειρήσεις, όπου λίγοι μεγαλομέτοχοι διορίζουν το διευθυντικό προσωπικό, το οποίο και παίρνει όλες τις σημαντικές αποφάσεις σχετικά με το τι, πώς και πού να παράξουν και πώς να διανείμουν τα κέρδη.  

.Με τη μαζική αύξηση των δημοκρατικών, αυτοδιαχειριζόμενων επιχειρήσεων, οι εργαζόμενοι στις ΗΠΑ θα μπορέσουν τελικά να έχουν την ελευθερία της επιλογής ανάμεσα στις δύο εναλλακτικές μορφές οργάνωσης των επιχειρήσεων: τις καπιταλιστικές ή τις συλλογικά διαχειριζόμενες από τους εργαζόμενους. Οι καταναλωτές θα υποστηρίζουν αυτές που προτιμούν, μέσω της αγοράς των προϊόντων τους. Συνοπτικά η αμερικάνικη Αριστερά εργάζεται για τη συγκρότηση ενός ευρύτερου εναλλακτικού προγράμματος εξόδου από την κρίση, με τη φορολόγηση των επιχειρήσεων και του πλουσιότερου 5% του πληθυσμού – αυτών δηλαδή που κυρίως συνέβαλαν στην κρίση, αυτών που έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν για το ξεπέρασμα της, αυτών που έλαβαν το μεγαλύτερο κομμάτι της κρατικής οικονομικής βοήθειας, και επομένως έχουν σε μεγάλο βαθμό «αναρρώσει».   

Η αμερικάνικη Αριστερά δημιουργεί αναλύσεις και προγράμματα, απευθυνόμενη σε ένα διαρκώς διευρυνόμενο κοινό και κερδίζοντας ολοένα και μεγαλύτερη υποστήριξη σε ολόκληρη την χώρα. Θα χρειαστεί να ανασυγκροτήσει τις παλιές ή να δημιουργήσει νέες οργανώσεις, για τη συστηματική ενημέρωση και ενεργοποίηση των υποστηρικτών της. Για να το πετύχει, θα πρέπει να ξεπεράσει την απέχθεια της ως προς την οργάνωση αυτή καθ’εαυτή. Θα χρειαστεί να κατανοήσει ότι η δημοκρατία είναι η καλύτερη δομή οργάνωσης και όχι το αντίθετο της οργάνωσης. Εν τούτοις, οι προοπτικές επιτυχίας των νέων οργανώσεων της Αριστεράς δεν είναι κακές, λαμβάνοντας υπόψη το βάθεμα της κρίσης, τη συνειδητοποίηση από ολοένα περισσότερους αμερικανούς της σοβαρότητας και της διάρκειάς της, τη διαφαινόμενη φθίνουσα θέση του κινήματος του TeaParty, ως τον μοναδικό διαφορετικό τρόπο διαμαρτυρίας και διεκδίκησης εναλλακτικής κοινωνικής ανάπτυξης.  

Οι προσκείμενοι στην Αριστερά έχουν δουλειά να κάνουν, οι προοπτικές επιτυχίας όμως δημιουργούν ενθουσιασμό και ενεργητικότητα σε αντίθεση με την πτώση ηθικού που χαρακτήριζε την Αριστερά  για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αντίθετα, οι προτάσεις του TeaPartyπερί συρρίκνωσης του κράτους, θα προκαλέσουν άμεση οδύνη και δυστυχία στη μεγάλη μάζα των αμερικάνων, ενόσω θα ξεφτίζουν οι σχέσεις αυτού του κινήματος με την ηγεμονική συμμαχία στις ΗΠΑ. Οι προοπτικές του TeaPartyδεν είναι καλές. Μια αναγεννημένη αμερικάνικη Αριστερά μπορεί να «κλέψει» από αυτό το κίνημα τους υποστηρικτές εκείνους που μπορούν να αναγνωρίσουν στις επιχειρήσεις και τους πλούσιους τους εχθρούς τους, αυτούς δηλαδή που κρύβουν και μία αντι-καπιταλιστική διάθεση. Έτσι το κίνημα του TeaPartyθα μείνει με τις φονταμενταλιστικές κοινωνικές του αξίες και το «βάρος» της στενής του σχέσης με μια ολοένα και περισσότερο αντιλαϊκή Ηγεμονία, της οποίας σύμβολο και κύριος προασπιστής της είναι το κόμμα των Ρεπουμπλικάνων. Ο πολιτικός στίβος στις ΗΠΑ έχει πλέον μεταβληθεί, δημιουργώντας σημαντικές ευκαιρίες για την αμερικάνικη Αριστερά. 

Permission to reprint Professor Wolff's writing and videos is granted on an individual basis. Please contact profwolff@rdwolff.com to request permission. We reserve the right to refuse or rescind permission at any time.